1 . جمع و تدوين قرآن كريم الف . جمع‌آورى قرآن در زمان و به فرمان ابوبكر روايات فراوانى هست كه با يكديگر اختلافات ناچيز دارد ، و جملگى حكايت از جمع‌آورى قرآن در عهد خلافت ابوبكر دارد . برطبق اين روايات « 1 » عمر بن خطّاب ( كه در سال دوازدهم هجرى به عنوان خليفه جانشين ابوبكر شد ) از اين واقعيت نگران شد كه در واقعهء يمامه ، در طى جنگ‌هاى ردّه ، بسيارى از قرّاء قرآن كشته شدند . از آن‌جا كه در ميان آنان مردانى بودند كه بخش‌هايى از قرآن را از برداشتند ، عمر ترسيد كه اگر عدهء بيشترى از آنان بميرند ، بخشى از قرآن به نحوى برگشت‌ناپذير و چاره‌ناپذير از دست خواهد رفت . لذا در مقام مشورت ، به ابوبكر توصيه كرد كه قرآن را جمع و تدوين كند . ابوبكر در ابتدا ترديد داشت كه زير بار كارى برود كه هيچ‌گونه جوازى از حضرت رسول [ ص ] نيافته بود ، ولى سرانجام رضايت داد و زيد بن ثابت را به عنوان سرپرست هيئتى براى به ثمر رساندن اين امر معيّن كرد . زيد كه از اصحاب و كاتبان حضرت [ ص ] بود ، نيك از دشوارىهاى اين مأموريت خبر داشت ، اما در نهايت آن را پذيرفت . چنان‌كه در فصل پيشين اشاره شد ، او برآن شد كه قرآن را از روى قطعات قرطاس [ - پاپيروس ] ، سنگ‌ها يا الواح صاف ، برگ‌هاى خرما ، استخوان‌هاى كتف و دنده‌هاى حيوانات ، قطعات چرم و پوست و تكه‌هاى چوب و همچنين حافظهء حافظان گردآورى كند .

--> ( 1 ) . روايت‌هاى اين گزارش در تاريخ قرآن نولدكه - شوالى ، ج 2 / 11 - 25 بحث شده و ارجاعات مفصل در ص 11 ، يادداشت شمارهء 4 داده شده است .